Yurek - 22-09-2013, 07:23 Temat postu: U 272 zidentyfikowany ! W jednym z tegorocznych numerów miesięcznika „OKRĘTY” [1(21) styczeń 2013] przeczytałem artykuł p. Mirosława Skwiota pt.: „Okręt podwodny U 346 typ VIIC” dotyczący historii tego okrętu i hipotez dotyczących okoliczności jego zatonięcia. Przez długi czas sądziłem, że identyfikacja okrętu podwodnego U 346 została przeprowadzona rzetelnie i nawet mi do głowy nie przyszło, że mogłoby być inaczej. Przez całe lata w środowisku nurkowym nie mówiło się o tym wraku inaczej niż jako o U 346. Dopiero informacje zawarte w artykule p. Skwiota, a zwłaszcza obrazy sonograficzne zasiały w mej głowie ziarno wątpliwości. W dniach 01.05.2013, 04.05.2013 i 19.05.2013, działając na mocy zezwolenia na nurkowanie wydanego przez Urząd Morski w Gdyni na okres od 20 kwietnia 2013 do 20 maja 2013, grupa nurków BALTICTECH w składzie: Tomasz Stachura, Daniel Pastwa, Łukasz Pastwa, Tomasz Trojanowicz, Krzysztof Wnorowski, Tomasz Zwara, Marcin Jeleń i Jacek Kapczuk wykonała serię zaplanowanych nurkowań z jednostki M/Y Sztorm na pozycji znanej jako „płytki U-Boot” lub U 346. Podczas nurkowań zebrano materiał fotograficzny i wideo który pozwolił na ostateczną identyfikację wraku i spowodował konieczność zmiany jego nieprawidłowej nazwy funkcjonującej dotychczas w oficjalnych opracowaniach określanej jako U 346 na U 272. Ostatecznej identyfikacji wraku na podstawie w/w materiałów oraz opracowań historycznych dokonał Daniel Pastwa. (Link do filmu identyfikacyjnego z wraku znajduje się na końcu tego postu) Poniżej zostały przedstawione poszczególne dowody przemawiające za tym, że wrakiem znanym dotychczas jako U 346 jest inny niemiecki okręt podwodny – U 272. 1. Pozycja zalegania wraku. U 272 (typ VIIC, 8 Flotylla, dow. por. Horst Hepp 1917-1944) zatonął dnia 12 listopada 1942 roku podczas rejsu szkoleniowego w wyniku zderzenia z innym niemieckim okrętem podwodnym: U 634 (typ VIIC, 5 Flotylla, dow. kpt. Hans-Gunther Brosin 1916-1943) na północ od Helu, nieopodal Góry Szwedów (w dokumentach niemieckich użyte jest określenie „In der Ostsee bei Hela”). W momencie wypadku na pokładzie było 41 członków załogi, w tym z oryginalnego składu przed tym rejsem brakowało 11 osób, które przebywały w podróżach służbowych, szkoleniach, szpitalu oraz na urlopach. Sytuację tę wykorzystało dowództwo, umieszczając na pokładzie okrętu Heppa pięciu mechaników, którzy mieli przejść stosowne szkolenie. W sumie w wyniku kolizji zginęło 29 członków załogi, 12 uratowało się, bądź to skacząc z pokładu tonącej jednostki do wody, bądź też po 9 godzinach ewakuując się z zatopionego okrętu za pomocą indywidualnych aparatów ratunkowych (w tym dowódca okrętu). Głębokość z jakiej mieli się wydostać została określona jako 36 m. Ponieważ w w/w okolicy nie zalega żaden inny wrak niemieckiego okrętu podwodnego na takiej głębokości, należy założyć, że głębokość zalegania została błędnie określona w raporcie dotyczącym zdarzenia. Z powierzchni zostali podjęci przez okręty Kriegsmarine, które przybyły na ratunek. Pozycje zawierające wartości liczbowe długości i szerokości geograficznej podawane w piśmiennictwie, zawierające domniemaną pozycję zatonięcia okrętu są błędne, gdyż wskazują miejsce na Bałtyku, w którym głębokość wynosi 90 m, co jest w jawnej sprzeczności z relacjami świadków (w tym dowódcy okrętu), którzy wydostali się z zatopionej jednostki. 
por. Horst Hepp Z kolei U 346 (typ VIIC, 8 Flotylla, dow. por. Arno Leisten 1919-1943) zatonął prawdopodobnie w wyniku awarii bądź sabotażu podczas zanurzania w dniu 20 września 1943 roku 12 mil na północny wschód od Helu (w dokumentach niemieckich użyte jest określenie „In der Ostsee 12 Seemeilen nordostlich von Hela”). Potwierdza to relacja świadków zdarzenia, a także to, że właśnie w tym rejonie znajdował się morski poligon Kriegsmarine, gdzie ze względu na głębokość rzędu 90 i więcej metrów ćwiczono zanurzenie alarmowe i symulowano różne awarie, które mogą zdarzyć się na okręcie podwodnym podczas manewru zanurzania. Wygląda na to, że właśnie podczas takiego ćwiczenia, załoga nie opanowała jednostki, co skończyło się tragicznie. Zginęło 37 członków załogi i pięciu szkolących się tego dnia inżynierów-mechaników. Uratowało się 6 osób (jeden etatowy członek załogi – mtr. Alfred Winkler [służył on potem na U 978] i pięciu kadetów odbywających tego dnia szkolenie na pokładzie U 346), które na polecenie dowódcy okrętu przebywały na pontonie i wykonywały zdjęcia zanurzającego się okrętu podwodnego dla celów propagandowych. Pozycje zawierające wartości liczbowe długości i szerokości geograficznej podawane w piśmiennictwie, zawierające domniemaną pozycję zatonięcia okrętu są błędne, bo wskazują miejsce bardzo odległe od pozycji, w której znajduje się wrak „płytkiego U-Boota”. Swoistym „gwoździem do trumny” teorii, że wrak „płytkiego U-Boota” jest wrakiem U 346, jest spisana ustna relacja marynarza (Matrosengefreiter) Hermanna Frubricha opublikowana w książce Melanie Wiggins „U-Boat Adventures. Firsthand Accounts from World War II”, której fragment dotyczący U 346 cytuję poniżej: „20 września 1943 roku U 845 wypłynął na Baltyk na manewry, nasłuchując pozycji U 346, który podczas ćwiczeń poszedł na dno z powodu błędu popełnionego w trakcie zanurzania. Oto jak Hermann Frubrich wspomina te chwile: Mieliśmy zejść na 80 m. Szukaliśmy przy dnie, póki nie umilkły uderzenia [dłońmi i przedmiotami] o kadłub okrętu. Przeżył tylko jeden marynarz […]. Zginęło 42 pozostałych.” 
por. Arno Leisten Z powyższego opisu wynika jednoznacznie, że w okolicy zalegania wraku U 346 musi być głębokość większa niż 80 m, co jest w jawnej sprzeczności z głębokością zalegania „płytkiego U-Boota”. 2. Uszkodzenia sekcji dziobowej okrętu, które miały doprowadzić do zatopienia U 346. Istnieją teorie mówiace, że U 346 miał doznać uszkodzeń sekcji dziobowej oraz dziobowych sterów głębokości w wyniku zderzenia z bliżej niezidentyfikowanym obiektem i w wyniku tego zatonąć. Miały to jakoby potwierdzać sonogramy Urzędu Morskiego z roku 2012. Dopatrywano się na nich szczeliny o wymiarach około 30x180 cm znajdującej się bezpośrednio nad lewym dziobowym sterem głębokości. Bezpośrednie oględziny wraku i jego odsłoniętej części dziobowej nie potwierdzają tej teorii, gdyż nie ma tam nawet najmniejszego śladu jakichkolwiek uszkodzeń, które mogłyby powstać w wyniku uderzenia w jakiś obiekt, lub dno. Nie ma również w/w szczeliny w poszyciu. W związku z tym, należy uznać widoczne na sonogramie uszkodzenia za artefakty. Według tej samej teorii miało dojść do uszkodzenia dziobowych sterów głębokości. I tak jak powyżej, bezpośrednie oględziny wraku ujawniają, że jedyny widoczny ster (lewy dziobowy ster głębokości) wystaje ok. 20 cm powyżej poziomu osadu dennego i nie ma na nim żadnych śladów uszkodzeń. Co ciekawe jest on ustawiony w pozycji neutralnej (charakterystycznej dla okrętu płynącego po powierzchni – tak jak U 272 w chwili zderzenia z U 634 !), czyli w momencie zatonięcia jednostki nie były podejmowane żadne działania mające na celu przeprowadzenie manewru zanurzania (U 346 zatonął podczas takiego właśnie manewru !). Pozostałe stery jednostki znajdują się pod grubą warstwą osadów dennych i są niedostępne oględzinom – w tym także rufa okrętu na odcinku ok. 10-12 m, która znajduje się całkowicie pod osadami dennymi. Powyższe ustalenia doprowadzają do jedynej możliwej konkluzji – leżący w tej lokalizacji wrak nie może być niemieckim okrętem podwodnym U 346. 
nie uszkodzona stewa dziobowa 
lewy dziobowy ster głębokości w położeniu neutralnym 
miejsce gdzie miała być szczelina w kadłubie 3. Obecność na pokładzie działa kalibru 88 mm. Takie właśnie działo, a dokładnie jego lufę wystającą w 90% swojej długości spod osadu dennego, znaleziono na badanym wraku. Lufa skierowana jest na lewą burtę i lekko (ok. 10º) uniesiona. Zgodnie z rozkazem Kriegsmarine z dnia 27 kwietnia 1943 roku na wszystkich U-Bootach typu VIIC miało zostać zdemontowane działo pokładowe kalibru 88 mm, a na nowo oddawanych do służby nie miało być ono w ogóle montowane. Okres przejściowy wynosił około 4 tygodni z uwagi na U-booty, które aktualnie były na patrolach bojowych. U 272 został wcielony do służby dnia 07.10.1942 roku, a zatonął dnia 12.11.1942 roku. W związku z tym musiał posiadać działo pokładowe 88 mm, gdyż rozkaz o jego usunięciu nie został jeszcze wydany. U 346 został wcielony do służby dnia 07.06.1943 roku, a zatonął dnia 20.09.1943 roku. W związku z tym, już w momencie jego wcielania obowiązywał rozkaz o usunięciu działa pokładowego, więc nie mógł takowego posiadać na pokładzie. 
lufa działa pokładowego 
działo pokładowe - pomiar kalibru 4. Kształt i typ kiosku. Do grudnia 1942 roku wszystkie zbudowane i nowo wcielane U-Booty miały podstawowy typ kiosku zwany Turm I (czasem też Turm 0). Od czerwca 1943 roku wszystkie dotychczas zbudowane były przerabiane, a nowo wcielane do służby U-Booty miały rozbudowany typ kiosku zwany Turm IV. Wydane przez Kriegsmarine rozkazy wyraźnie mówiły, że od sierpnia 1943 roku, żaden U-Boot typu VIIC nie mógł wyjść na patrol bez dokonania takiej przebudowy kiosku. I nie było w tym wyjątków związanych z teatrem działań takiego U-Boota. U 272 został wcielony do służby dnia 07.10.1942 roku, a zatonął dnia 12.11.1942 roku. W związku z tym nie objęły go żadne programy przebudowy kiosku. U 346 został wcielony do służby dnia 07.06.1943 roku, a zatonął dnia 20.09.1943 roku. W związku z tym objęła go przebudowa kiosku do typu Turm IV. Podczas bezpośrednich oględzin wraku ujawniono kiosk w wersji podstawowej – „krótki”, bez dodatkowych platform pod uzbrojenie przeciwlotnicze, co podważa teorię jakoby wrakiem miałby być U 346. Ten typ kiosku odpowiada dokładnie modelowi, jaki znajdował się na U 272. 
peryskop wachtowy 
rufowy koniec kiosku obleczony siecią 5. Typ drewnianego pokładu. Pierwsze pokłady miały charakterystyczny układ otworów przelewowych „udających” ten, który stosowano uprzednio w pokładach metalowych. Był to tzw. układ „slotowy”. U-Booty, które wyprodukowano w późniejszym etapie wojny miały drewniany pokład w tzw. układzie „klepkowym”. Zmiana układu “slotowego” na “klepkowy” jest udokumentowana na zdjęciach nowo zbudowanych okrętów podwodnych pod koniec 1942 roku. Pierwsze U-Booty typu VIIC z układem „klepkowym” pokładu pojawiają się od początku jesieni 1942 roku. Jednakże ze względu na występujące różnice pomiędzy poszczególnymi stoczniami, przechodzenie na układ „klepkowy” pokładu mogło mieć w niektórych przypadkach miejsce nieco później niż jesienią 1942 roku. Co ciekawe, zmiany te nie działały wstecz, jak to miało miejsce w przypadku innych modyfikacji i nie obejmowały U-Bootów zbudowanych wcześniej, a tylko te, które były nowo wcielane do służby. U 272 został zwodowany dnia 15.08.1942 roku. W związku z tym posiadał pokład w układzie „slotowym”. U 346 został zwodowany dnia 13.04.1943 roku. W związku z tym posiadał pokład w układzie „klepkowym”. 
pokład slotowy rufa 6. Układ otworów przelewowych znajdujących się na lewej burcie na wysokości kiosku. Otwory te występowały na U-Bootach w dwóch typach układów - sparowanym i niesparowanym. Tzw. „wczesne” U-Booty (czyli te wyprodukowane do grudnia 1942) miały sparowany układ otworów przelewowych, zaś „późne” miały układ niesparowany. Wyjątkiem od tej reguły były U-Booty wyprodukowane w stoczni Bremer Vulkan-Vegesacker Werft w Vegesack (do których należał U 272), które nie dość, że od samego początku miały niesparowany układ otworów przelewowych, to jeszcze miały dodatkowe cztery otwory przelewowe, których nie miały U-Booty z innych stoczni (czyli na przykład ze stoczni Nordseewerke GmbH, Emden z której pochodził U 346). Podczas bezpośrednich oględzin wraku ujawniono otwory przelewowe w układzie niesparowanym. Otworów dodatkowych nie udało się odszukać z powodu zniszczeń kadłuba lekkiego i ogromnego włoka rybackiego zalegającego na wraku. Biorąc pod uwagę wcześniejsze punkty udowadniające, że poddany oględzinom wrak U-Boota należy do tych „wczesnych” (wyprodukowanych przed końcem 1942 roku), to niesparowanie otworów przelewowych pod kioskiem przemawia za tym, że jest to okręt ze stoczni Bremer Vulkan-Vegesacker Werft w Vegesack – czyli U 272 
niesparowane otwory przelewowe pod kioskiem Wnioski końcowe: Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe informacje, należy uznać, że wrakiem spoczywającym na głębokości 48 metrów w pozycji: 54º37’38” N 18º50’40” E, opisywanym dotychczas w oficjalnych dokumentach i opracowaniach jako wrak niemieckiego okrętu podwodnego U 346, jest inny niemiecki okręt podwodny o oznaczeniu kodowym U 272. Stosowne materiały identyfikacyjne (materiał wideo i zdjęcia) wraz z uzasadnieniem, zostały przekazane do Urzędu Morskiego w Gdyni celem prawidłowego przypisania odpowiedniej nazwy wrakowi. Poniżej jest link do filmu identyfikacyjnego U 272: http://vimeo.com/71419505 D@rek - 22-09-2013, 18:14 świetna robota, każdy wrak to story bez hapy endu. Offshore - 22-09-2013, 20:46 Pozycja zatoniecia tego Ubota jak i jego symbol U 272 znane sa od 1956 roku.Tajne pismo nr 0247 (wykonane tylko w 2 egzemplarzach), wyslane 7 kwietnia 1959 roku przez dowodce Oddzialu Ratowniczego Marynarki Wojennej komandora porucznika K.Dworaczka do dowodztwa MW, posiadalo zalacznik w postaci listy 20 wrakow , z czego 15 z nich to byly wraki okretow podwodnych, ktorych wydobycie rozwazal Oddzial Ratowniczy Marynarki Wojennej.O U346 ta lista nawet nie wspomina. Dane dotyczace Ubootow byly najprawdopodobniej kupione po wojnie w Niemczech przez polski wywiad, lub w wyniku operacji wywiadowczej uzyskano dostep do archiwalnej dokumentacji OKM. Yurek - 23-09-2013, 08:32 @ Offshore Wszystko fajnie, tylko dlaczego nic o tym piśmie nie wiedział nawet Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego Marynarki Wojennej (dalej DZH MW), który jako pierwszy zidentyfikował tego U-boota jako U 346 (http://www.hydrografpolsk..._wraki_U346.pdf), i który niejako z urzędu powinien o takiej sprawie wiedzieć ...? Jeżeli jesteś w posiadaniu kopii takowego pisma (lub masz informację kto mógłby je udostępnić), to zwracam się z prośbą o jego (jej) udostępnienie dla celów dalszych badań historycznych. Jeżeli nie posiadasz owego pisma, lub jego kopii, a wiesz o nim tylko "ze słyszenia" - to z punktu widzenia historyka, taka informacja (nie poparta dokumentem historycznym) nie jest w żadnym stopniu wiarygodna i jest bez znaczenia. To, że pozycja tego U-boota jest znana od bardzo dawna, jest oczywiste, bo nurkowali już na nim ludzie z gdańskiego "Rekina" - a to było bardzo dawno temu... Więc nie pretenduję do miana jego odkrywcy - ja tylko przywróciłem mu jego prawidłową nazwę w dokumentacji UM w Gdyni i DZH Marynarki Wojennej dotyczącej wraków. Faktem jest tez, że MW prowdziła po II WŚ prace mające na celu wydobycie niektórych wraków niemieckich OP, ale posiadanie takiej listy, o której wspominasz, wydaje mi się mało prawdopodobne, gdyż mimo długich poszukiwań nie odnaleźli na Zatoce Gdańskiej U 768 - a bardzo chcieli go wydobyć i odremontować (a raczej jego pozycję na tej liście mieli...). A wrak U 768 został dopiero odnaleziony w 2011 roku przez Wojtka Jechnę. Jako historyk działań okrętów podwodnych na Morzu Bałtyckim, a zwłaszcza niemieckich U-bootów, wiem jedno - w internecie, na różnych forach aż roi się od różnych plotek i niesprawdzonych informacji, które nie mają żadnego oparcia w dokumentacji historycznej. To samo dotyczy rzekomej liczby 15 wraków okrętów niemieckich podwodnych, które miałyby zalegać na naszych wodach. Ta informacja nie ma żadnego pokrycia w dokumentach historycznych i opracowaniach historyków światowej klasy (np.: dr Axel Niestle). W chwili obecnej na obszarze naszych wód ekonomicznych i terytorialnych zalega na dnie 9 wraków niemieckich okrętów podwodnych, z czego 8 stanowią wraki typu VIIC. Nie ma w w/w obszarze żadnych innych wraków niemieckich OP typu XXI i XXIII, ani sowieckich OP, jak to często na różnych forach internetowych lubią powtarzać różnej maści domorosli historycy. Poniżej podaję aktualną listę wraków niemieckich OP w rejonie polskiego wybrzeża: U 272 - odnaleziony, pozycja jawna, zidentyfikowany U 346 - odnaleziony, pozycja niejawna, w trakcie identyfikacji U 367 - odnaleziony, pozycja jawna, w trakcie identyfikacji (prace na ukończeniu) U 583 - nieodnaleziony U 649 - nieodnaleziony U 670 - nieodnaleziony U 768 - odnaleziony, pozycja niejawna, zidentyfikowany U 983 - nieodnaleziony V 80 - eksperymentalny z turbiną Waltera, nieodnaleziony (wg posiadanych przeze mnie informacji ze źródeł rosyjskich, zniszczony całkowicie poprzez wysadzenie w porcie w Helu i po wojnie uprzątnięty jako złom - ale jest to informacja nie potwierdzona przez inne źródła, więc nadal traktowana jako nie ostateczna) Jest jeszcze wrak U 1015 (typ VIIC/41), ale jego pozycja zatonięcia znajduje się obecnie na obszarze rosyjskich wód terytorialnych. piotrkw - 23-09-2013, 13:56
Rozumiem, że z wykształcenia i zawodu jesteś historykiem ?? Pozdrawiam Piotr Yurek - 23-09-2013, 15:09 @ piotrkw Bardziej z pasji niż z wykształcenia, ale po prawie 20 latach siedzenia w temacie niemieckich okrętów podwodnych, kilkuletniej współpracy z Deutsche U-Boot Archiv-Museum i kilkoma zagranicznymi "rasowymi" historykami załapałem dość wiedzy i kontaktów, by móc coś w tym temacie powiedzieć 
Pisząc "domorośli historycy" nie chciałem nikogo urazić - tak określam internetowy typ historyka, który to co przeczyta w necie uważa za pewnik i nie raczy nawet pogrzebać w książkach, dokumentach historycznych, zapytać bardziej doświadczonych kolegów. To tak jak tu na forum jest pewna ilość tzw. wirtualnych (internetowych) nurków, którzy się na wszystkim znają najlepiej i na wszystko potrafią znaleźć odpowiedź, którą nie daj Boże jak ktoś spróbuje zanegować lub poddać w wątpliwość
piotrkw - 23-09-2013, 15:29 Ok , bardzo fajną działalność wykonujesz , zapytałem aby wiedzieć , kto pisze , bo ja kiedyś byłem domorosłym amatorem , wszystkiego co dotyczyło flot wojennych II Wojny Swiatowej , ale to dawne czasy , teraz z przyjemnością poczytam Twoje opracowania . Pozdrawiam Piotr Offshore - 23-09-2013, 21:06
Trzeba operować faktami, nie ma tu miejsca na " wydaje mi się", bo czasami może się źle wydawać. A z U768 wiąże się ciekawa powojenna historia.A mianowicie 24 marca 1959 roku dowódca Marynarki Wojennej, kontradmirał Zdzisław Studziński podpisał tajne Zarządzenie Numer 16 " o poszukiwaniu wraków okrętów podwodnych" .Chodziło o zlokalizowanie wraków poniemieckich okrętów podwodnych, wydobycie , wyremontowanie i wcielenie do Polskiej Marynarki Wojennej.Poszukiwaniami miał się zająć Oddział Ratowniczy Marynarki Wojennej.Dane o pozycjach zatopionych U-bootów zostały najprawdopodobniej pozyskane/ kupione w Niemczech przez polski wywiad - tak jak pisałem w poście powyżej. Zaczęto szukac min. wraku U768.Pomiędzy 6 a 10 kwietnia 5 okrętów przeszukiwało morze w okolicach Świbna :okręt hydrograficzny Kompas oznakował bojami rejon poszukiwań i do akcji weszły kutry ratownicze R20 i R22 oraz duże ścigacze okrętów podwodnych DS42 i DS44.Teren przeszukiwany był hydrolokatorami - ścigacze miały w miare nowoczesne stacje hydroakustyczne Tamir- 11.jedynie DS42 uzyskał 3 echa, pozostałe jednostki na nic nie trafiły.Obiekty oznaczono pławami i przez kolejne 3 dni były one badane przez nurków z R22.Okazało się że wykryte obiekty to nie Uboot, więc R22 i R20 rozpoczęły poszukiwania przy pomocy trałów dennych.I ta metoda nie przyniosła rezultatów, wobec czego poszukiwania zakończono. Fiasko poszukiwań spowodowane było faktem iż ....szukano w złym miejscu.Z całkowicie niezrozumiałych powodów Oddział Ratowniczy przeprowadził poszukiwania na obszarze wyznaczonym pozycjami: 54*21,1’N 54*26,2’N 18*58,4’E 18*59,1’E 54*24,4’N 54*26,2’N 19*01,1’E 19*01,8’E czego dowodzi sprawozdanie zachowane w Archiwum Marynarki Wojennej podpisane przez komandora porucznika Dworaczka , a nie w pobliżu pozycji 54*25’07’’ N 19*08’ E , pozycji ujetej w tabeli sporządzonej przez tego samego komandora miesiąc wcześniej.....Rejon poszukiwań bez żadnych racjonalnych powodów został przesuniety o kilka mil na zachód.... Współcześnie przyjmuje się jako pozycje zatonięcia U768 54*30’N i 19*15’E. Ciekaw jestem która z w/w pozycji była bliższa prawdy, tzn. na jakiej pozycji Chłopaki znależli wrak U 768 Yurek - 24-09-2013, 06:17 @ Offshore A propos operowania faktami... Chciałbym zobaczyć kopię pisma nr 0247, na które się powołujesz... Bo jeżeli go nie masz, to niestety oznacza brak operowania faktem
Co do prawdziwej pozycji zalegania U 768, to na razie nie mogę nic powiedzieć, do czasu aż otrzymam na to pozwolenie od właściwej osoby i/lub instytucji. Na razie trzeba uzbroić się w cierpliwość, bo może w końcu wrak będzie udostępniony do nurkowania... Tą historię poszukiwań U 768, którą opisałeś, znam już od innego badacza losów U-bootów zalegających na naszych wodach (p. Witold Pasek), gdyż nawiązał on ze mną korespondencję po ujawnieniu faktu odnalezienia i zidentyfikowania U 768. Ale ponieważ wszelkie informacje, które otrzymam podczas takiej korespondencji traktuję jako poufne, to dlatego nie wspominałem o nich tu na Forum i napisałem ogólnikami. Offshore - 24-09-2013, 08:35
Wiem bo informowałem p.Paska o odkryciu U768 (przy okazji wymiany informacji o innym Uboocie który mnie interesuje ) i dałem mu namiar na odkrywcę. Yurek - 24-09-2013, 19:21 @ Offshore A co z kopią owego pisma nr 0247, na które się powołujesz ? Widziałeś je, posiadasz, a może tylko o nim słyszałeś ? |
