Wysłany: 19-07-2008, 18:50 Ratio Deco 1:1 - proste wytłumaczenie
Ratio Deco 1:1 – proste wytłumaczenie
Na początek:
W niniejszym artykule użyłem wielu skrótów myślowych i pominąłem pewne oczywiste kwestie.
Poniższe informacje nie są tożsame z Ratio Deco, którego naucza GUE czy AG.
Jest to moje spojżenie i moja interpretacja. Wszelkie błędy oraz „inne” spojżenie na pewne sprawy są wyłącznie moje.
Poniższe informacje są jedynie małym wycinkiem całości, dla lepszego zrozumienia są częściowo uproszczone.
Aby wykorzystanie ich było bezpieczne, wymagane są różne umiejętności, i wiedza, które tu pominąłem.
Przed użyciem RD w praktyce należy obowiązkowo odbyć odpowiednie szkolenie. Nurkowanie wg tych zasad (RD) bez odpowiedniego szkolenia jest niedopuszczalne i może się skończyć śmiercią lub kalectwem.
Ratio Deco działa wyłącznie w połączeniu z określonym zestawem wiedzy i umiejętności.
RD to nie zasady a tylko wytyczne. Korzystanie z nich wyłącznie na własne ryzyko!
Moim celem jest raczej wywołanie dyskusji niż podanie „przepisu na nurkowanie”.
Więc co to jest Ratio Deco?
Ratio Deco jest zdefiniowane jako zbiór zasad, które pozwalają na obliczenie obowiązkowego czasu dekompresji oraz wymodelowanie prawidłowego profilu wynurzania w oparciu o średnią głębokość oraz czas denny.
Jeśli wiemy, jak głęboko i jak długo jesteśmy na dnie, możemy wyliczyć czas dekompresji oraz wymodelować profil wynurzenia w głowie, bez użycia komputera.
"Ratio" odnosi się do faktu, że dla danej głębokości, jest zależność między czasem dennym a czasem dekompresji, którą będziemy musieli odbyć w drodze do powierzchni.
Podstawy
"Czas denny" - czas, od zanurzenia do rozpoczęcia wynurzenia.
"Gaz denny" – Tx21/35 lub Tx18/45. Można stosować je zamiennie - czas dekompresji pozostaje ten sam.
"Gaz dekompresyjny" - Nx50.
„Średnia głębokość denna” – średnia głębokość fazy dennej wyliczona matematycznie i w zależności od profilu odpowiednio „przeważona”.
Aby Ratio Deco było skuteczne, jest kilka rzeczy, które musimy być w stanie zrobić, i kilka rzeczy, musimy ze sobą mieć.
Po pierwsze, musimy być w stanie kontrolować naszą prędkość wynurzania. I bynajmniej nie oznacza to aby umieć nie wystrzelić na powierzchnię mimo, że to również przydatna umiejętność . Oznacza to, że musimy umieć zmieniać naszą prędkość wynurzania na żądanie. Musimy umieć wynurzać się ze stałą prędkością 1, 2, 3 lub 9 metrów na minutę, w zależności od tego jaką prędkość wynurzania w danym momencie potrzebujemy
Jeśli nie potrafimy tego zrobić – zapomnijmy o Ratio Deco.
Po drugie, musimy użyć standardowych gazów.
RD działa wyłącznie jeśli użyjemy Tx21/35 lub Tx18/45 jako gazu dennego i Nx50 jako gazu deco. Co prawda mając odpowiednie doświadczenie można wymodelować deco dla innych gazów ale ze względu na prostotę i bezpieczeństwo lepiej po prostu założyć, że standardowe gazy są regułą.
Obliczanie czasu dekompresji.
Punktem wyjścia do obliczeń jest tzw. setpoint. Ten punkt to 45m. Zakładamy, że w tym punkcie stosunek pomiedzy czasem dennym a czasem dekompresji wynosi 1:1. Oznacza to, że każda minuta czasu dennego skutkuje minutą czasu dekompresji.
Jeśli wykonamy 30-minutowe nurkowanie na 45m (głebokość średnia), musimy zrobić 30 minut dekompresji. Jednak co, jeśli nasza średnia głębokość jest inna niż 45m?
Otóż na każde 3 metry głębiej lub płycej niż nasz setpoint dodajemy lub odejmujemy 5 minut czasu dekompresji.
Oznacza to, że nurkowanie 42m 30 minut skutkuje czasem dekompresji 25 minut a nurkowanie 48m 30 minut skutkuje czasem dekompresji 35 minut.
Widzimy, że obliczenie czasu dekompresji jest bardzo proste. Obliczamy średnią głębokość, patrzymy na czas denny i porównujemy do setpointu (45m). Na tej podstawie obliczamy czas dekompresji .
Przykład:
36m 40 minut – mamy 3 segmenty od setpointu (45m), czas dekompresji wynosi zatem 25 minut (40-15).
Przykład:
51m 20minut – jesteśmy 2 segmenty ponad setpointem (45m), czas dekompresji wynosi zatem 30 minut (20+10).
Widać, że jest to bardzo łatwe do liczenia podczas nurkowania.
Faza wynurzania
Wróćmy do naszego nurkowania 45m 30 minut.Wiemy, że mamy wykonać 30 minut dekompresji ale jak mamy ją wykonać? Gdzie zrobić przystanki i jak długi powinien być każdy z nich?
Faza wynurzania powinna zostać podzielona na segmenty w następujący sposób:
- Głebokość denna z której rozpoczynamy wynurzanie do około 80% tej głebokosci wyrażonej w ata.
- 80% ata do 21m – głębokie przystanki, tzw deep stops
- 21m - Gas switch na Nx50
- 21 – 9m – przystanki pośrednie
- 6m do powierzchni – przystanki płytkie
Jak się wynurzać w każdym z powyższych segmentów?
Segment dolny
W tej części wynurzania cały czas się nasycamy. Tak więc należy jak najszybciej wynurzyć się płycej. To „jak najszybciej” znaczy z prędkością 9m/minutę. Jest to wystarczająco szybko a jednocześnie na tyle wolno, że możemy się zatrzymać bez problemu w razie potrzeby. Chcemy dotrzeć do 80% ata z prędkością 9m/minutę ponieważ jeśli będziemy to robić wolniej, będziemy musieli wydłużyć czas dekompresji z powodu dodatkowego nasycenia. Taka a nie inna prędkość jest wiec kluczowa dla tej fazy dekompresji.
Ale ale… dlaczego wynurzamy się do 80%ata?
Ano… ponieważ w tej okolicy przestajemy się nasycać a zaczynamy odsycać (chodzi o tkanki prowadzące).
Oczywiście nie jest to idealne dla wszystkich sytuacji (tkanek) ale jest to najbardziej uniwersalne, dające się zastosować do każdego nurkowania.
Jak to obliczyć?
Załóżmy średnią głębokość nurkowania 45m. Ciśnienie absolutne na tej głębokości wynosi około 5,5 ata. Otrzymaną wartość mnożymy przez 2 (otrzymujemy 11), następnie odejmujemy od głębokości z której rozpoczynamy wynurzanie (45m). Daje to nam 34m – zaokrąglamy w górę do 33m. Zatem w tym przykładzie 80% ata to głębokość 33m – do tej głębokości wynurzamy się z prędkością 9m/minutę i z tego miejsca zaczynamy deepstopy.
Deep Stopy
Od tego momentu robimy tzw deepstopy – wynurzenie z prędkością 3m/minutę.
Jest to bardzo proste. 30 sekund powinno nam zająć wynurzanie między przystankami a kolejne 30 sekund przystanek.
Tak więc wszystko co musimy zrobić w tej fazie wynurzania to spowolnić wynurzanie z 9m/min do 3m/min.
Wynurzamy się w ten sposób aż osiągniemy przystanek na 21m.
Długość deepstopów ulegnie zmianie (wydłuży się) przy długich czasach dennych ale nie jest to tematem niniejszego opracowania.
W odniesieniu do przykładu 45m/30min wszystko co musimy zrobić to wynurzyć się z prędkością 3m/min do przystanku na 21m - ewentualnie na 24m zrobić przystanek 2-minutowy aby nie przekroczyć ratio 1:4 między przystankami.
21m – zmiana gazu
21m to głebokość gdzie zaczyna się zabawa . Musimy się przełączyć z gazu dennego na gaz dekompresyjny Nx50. Musimy zacząć robić dekompresję, którą wyliczyliśmy.
Procedura przełaczenia gazu nie jest przedmiotem niniejszego opracowania. Dobrze wyszkolonemu nurkowi powinna zająć nie wiecej niż 10 sekund.
Przystanek na 21m powinien trwać przynajmniej 3 minuty niezależnie od czasu dekompresji.
Dlaczego? Aby wykorzystać zjawisko okna tlenowego.
Są różne wersje i rózne szkoły wykorzystania okna tlenowego ale wszystkie z nich są zgodne, żeby przystanek z wysokim PPO2 trwał minimum 3 minuty.
W tym momencie dekompresji niektóre tkanki nadal się nasycają dlatego nie możemy tu pozostawać bardzo długo ale te kilka minut należy pozostać zawsze gdy mamy wysokie PPO2.
Krzywa dekompresyjna
Załóżmy, że zgodnie z naszym przykładem mamy do zrobienia 30 minut czasu dekompresji.
Musimy ten czas podzielić na dwa, pół dekompresji zrobić w segmencie pośrednim (21-9m) a pół w segmencie płytkim (6-0m).
Zatem na segment 21-9m przypada 15 minut czasu dekompresji.
Jak widać mamy 5 przystanków. Jeśli nasza połowa czasu dekompresji jest podzielna przez 5 sprawa jest prosta. Mamy 15 minut czasu dekompresji w tym segmencie więc podzielić możemy następująco:
To czy powinniśmy zrobić krzywą liniową jak powyżej czy też zaakcentować najgłębszy i najpłytszy przystanek a pośrednie skrócić jest nieustannie dyskutowane. Oznacza to, że wykorzystujemy okno tlenowe i maksymalizujemy dekompresję na najgłębszym przystanku, następnie wywołujemy przesycenie skracając przystanki pośrednie. Następnie odsycamy się z niskim PPO2 na najpłytszym przystanku.
21m – 5 minut
18m – 2 minuty
15m – 1 minuta
12m – 2 minuty
9m – 5 minuty
Mysle, że nie można tego osądzić jednoznacznie i ostatecznie. Każdy ostatecznie wybierze swoją drogę. Osobiście skłaniam się do tworzenia tzw krzywej S w tym segmencie.
Przystanki płytkie – 6m
Docieramy do 6metrów. Tutaj również mamy do wykonania 15 minut czasu dekompresji.
Mamy kilka opcji. Możemy zrobić 15 minut na 6m a następnie wynurzyć się do powierzchni. Jeśli warunki przy powierzchni pozwajają na to – możemy skrócić przystanek na 6m i wynurzyć się bardzo wolno na powierzchnię. Jeśli jednak warunki na to nie pozwalają możemy wydłużyć przystanek na 6m a następnie szybko wynurzyć się na powierzchnię. Ale nigdy nie powinniśmy się z tym spieszyć. W zasadzie im wolniej się wynurzamy tym lepiej.
Podsumowanie na prostym przykładzie
Nurkowanie 45m/30 minut.
W 30 minucie nurkowania rozpoczynamy wynurzanie. Obliczyliśmy, że musimy się wynurzyć do 33m z prędkością 9m/mim.
Trwa to trochę ponad minutę. Zaokrąglamy do dwóch minut i pozostały czas spędzamy na 33m.
Od 33m musimy spowolnić naszą prędkość wynurzania do 3m/min. Zabiera nam to 5 minut (przystanek na 24m – 2 minuty).
Na 21m zmieniamy gaz i rozpoczynamy robić 30-minutową dekompresję. 15 minut robimy w przedziale 21-9m (tworząc krzywą-S) i 15 minut 6-0m (jeśli warunki na to pozwalają skracamy o 20% na wynurzenie). Z 6m wynurzamy się tak wolno jak to możliwe.
Porównanie z modelem dekompresyjnym
Model najbliższy RD to ZHL16B z GF30/85 + DS
Różnice nie są większe niż kilka minut dla całkowitego czasu nurkowania.
RD nie jest idealne ale jest uniwersalne i łatwe do zastosowania podczas nurkowania np. jeśli zaszły jakieś nieprzewidziane zmiany w stosunku do naszego runtime.
Oczywiście pomijam fakt, że powinniśmy mieć odpowiednie runtime awaryjne.
Na zakończenie
Nie róbcie tego bez odpowiedniego przeszkolenia i bez znajomości wszystkich elementów tej gry.
Mam nadzieję, że powyższe opracowanie będzie po prostu interesującą lekturą.
Ostatnio zmieniony przez majki 19-07-2008, 18:59, w całości zmieniany 3 razy
To oczwiste, ze nie wymyslilem tego lecz wziolem to co mi pasuje z roznych zrodel (min atrykul Garetha czy pdf Georgitisa), przetlumaczylem w prostej do zrozumienia formie i podalem na talerzu.
Analizujac tekst pod katem konkretnych przetlumaczonych zdan - tak, to jest tekst Garetha, tak to jest tekst Georgitisa.
Analizujac calosciowo - to jest MOJE spojzenie na temat - uwazny analityk zauwazy niespojnosci i roznice w stusunku to materialow zrodlowych panow wymienionych powyzej.
Moim celem absolutnie nie jest przypisywanie sobie autorstwa/wymyslenia ratio deco, lecz pokazanie pewnes sciezki, ktora akceptuje.
$$ [Usunięty]
Wysłany: 20-07-2008, 08:31
majki napisał/a:
To oczwiste, ze nie wymyslilem tego lecz wziolem to co mi pasuje z roznych zrodel (min atrykul Garetha czy pdf Georgitisa), przetlumaczylem w prostej do zrozumienia formie i podalem na talerzu.
Nie robmy scen. To kilka zdan klepnietych na forum a nie jakas ksiazka czy inna oficjalna publikacja.
Znalazlem ciekawy material, napracowalem sie tlumaczac i dodajac rozne rzeczy w dobrej wierze, tzn z korzyscia dla spolecznosci FN, aby odpoczac od tych ciaglych potyczek slownych i pyskowek ale... no wlasnie ale... chcialem dobrze a wyszlo jak zwykle...
$$ napisał/a:
Umiesz na podstawie Buhlmanowskiego modelu udowodnić że dla tego przykładu jest tak jak mówisz to jet to metoda, jeśli nie to rosyjska ruletka.
pozdrawiam rc
Tworzenie krzywej S w tej fazie dekompresji nie ma uzasadnienia w modelu Buhlmana, ktory jest modelem gazu rozpuszczonego.
Jest to metoda kontrowersyjna (wiec w pewnym sensie rosyjska ruletka), jednak z powodzeniem stosowana przez nurkow technicznych na calym swiecie.
Kazdy program liczacy wg algorytmu Buhlmanna powie, ze na najglebszych przystankach tego segmentu mamy spedzic malo/mniej czasu. Co wiecej, jesli spedzimy tam wiecej czasu - program wygeneruje dluzsza dekompresje - tymczasem my dzieki spedzeniu tam wiecej czasu skracamy dekompresje.
Tak wiec jest to wrecz zaprzeczenie modelu Buhlmanna.
Ten dluzszy przystanek w momencie gdy mamy wysokie PPO2 jest skierowany w okno tlenowe.
Siedzimy kilka minut aby wykorzystac zjawisko okna tlenowego (ktore nie jest przedmiotem niniejszej dyskusji wiec mechanizmu nie opisuje).
Nastepnie wynurzamy sie plycej skracajac posrednie przystanki (tym samym doprowadzajac to przesycen i tworzenia sie mikropecherzykow). Dalej wydluzamy przystanek najplytszy tego segmentu aby pozwolic mikropecherzykom opuscic organizm. Robimy tak, poniewaz uwazamy, ze dekompresja "pecherzykowa" jest skuteczniejsza od dekompresji buhlmanna (gazu rozpuszczonego).
Nie ma to niestety uzasadnienia w nauce buhlmanna. Robimy tak w pewnym sensie "doswiadczalnie".
Podsumowujac: jest to rosyjska ruletka ale praktykowana przez tysiace nurkow technicznych na calym swiecie i wykorzystywana do bardzo powaznych nurkowan.
To oczwiste, ze nie wymyslilem tego lecz wziolem to co mi pasuje z roznych zrodel (min atrykul Garetha czy pdf Georgitisa), przetlumaczylem w prostej do zrozumienia formie i podalem na talerzu.
Analizujac tekst pod katem konkretnych przetlumaczonych zdan - tak, to jest tekst Garetha, tak to jest tekst Georgitisa.
majki napisał/a:
Moim celem absolutnie nie jest przypisywanie sobie autorstwa/wymyslenia ratio deco, lecz pokazanie pewnes sciezki, ktora akceptuje.
KacperPe,
już zaczaiłeś, chłopaku? To Ci powiem jeszcze że to także moje spojrzenie na temat Oczywiście że żaden z nas tego nie wymyślił, ani majki, ani ja, ani Ty, ani Smok. Majki zebrał do kupy materiały, przetłumaczył i podał gotowe. I to napisał wyżej.
btw: wiesz czym się zajmuje analityk?
Majki - wiadomego Ci opracowania chyba nie warto publikować.
Ostatnio zmieniony przez nseal 20-07-2008, 10:12, w całości zmieniany 1 raz
Zauważ, że jesteś pierwszą osobą piszącą w otwarty, zrozumiały chyba dla każdego sposób o RD. Szkoda byłoby rezygnować biorąc pod uwagę jeden, czy dwa głosy "sprzeciwu".
Wiek: 41 Dołączył: 08 Sie 2003 Posty: 971 Skąd: Gdynia
Wysłany: 20-07-2008, 18:41
Majki - dzięki Ci, bo w końcu przeczytałem coś ciekawszego niż "Jaki automat kupić ?". Resztą bandy sie nie przejmuj bo szkoda czasu i pisz dalej, bo chętnie poczytam
Rozpoczynasz ciekawą dyskusję o planowaniu nurkowań dekompresyjnych (temat na który długo czekałem), a inni piszą o źródłach, przekazywaniu wiedzy na kursach i innych pierdołach - normalnie już mnie mdli od czytania tego rodzaju postów - jak bym czytał polityków PiS (źródła, teczki itp.)
Majki, a teraz moje pytanie, dlaczego preferujesz krzywą "S" przy planowaniu przystanków deko w przedziale 21-9m, a nie np krzywą "C", która chyba lepiej wykorzystuje okienko tlenowe ?
Ostatnio zmieniony przez Sonny 20-07-2008, 18:42, w całości zmieniany 1 raz
Super opis! Co prawda dla mnie na razie to wiedza czysto teoretyczna bo nikt mi nie nabije "standardowego gazu dennego" ale swietnie podana wiedza jeszcze nikomu nie zaszkodzila
Wiek: 51 Dołączył: 06 Lut 2006 Posty: 1166 Skąd: Warszawa
Wysłany: 20-07-2008, 22:30
Dorota i Wojtek napisał/a:
Zauważ, że jesteś pierwszą osobą piszącą w otwarty, zrozumiały chyba dla każdego sposób o RD.
Nie sądziłem, że RD to jakaś taka wielka tajemnica, a przetłumaczenie na język polski to od razu początek jakiejś krucjaty. Ode mnie liczenia RD wymagał instruktor na Adv. Nitrox.
Podanie RD "na tacy" nie generuje potencjalnych problemów. Jest tak samo "niebezpieczny" jak ZPlanner - jak się nie utrzyma człowiek na przystanku, to potem będzie go swędziało na plecach lub skrzypiały zawiasy. Jak ktoś próbuje to ćwiczyć bez odpowiedniego przeszkolenia to nie wierzę, że będzie próbował liczyć deco w locie. Po prostu sobie rozpisze runtime według RD tak jak mógłby to zrobić według ZPlannera.
Tekst Majkiego wiele osób sobie skopiuje CTRL-C/CTRL-V do pliku... i na tym się zakończy. Bo Ci co znają to nie potrzebują, a Ci co właśnie poznali... albo im nie jest to potrzebne, albo jeszcze trochę za wcześnie.
~BitPump
$$ [Usunięty]
Wysłany: 21-07-2008, 06:51
RD nie jest modelem dekompresji, to jedynie lokalne przybliżenie modelu. Dlatego istnieje wiele tych wariantów.
Poproszę zwolenników, ekspertów w RD, o odpowiedź na pytanie które ma odpowiedź na podstawie Buhlmanowskiego modelu.
Jakie powinny być głębokości przystanków dekompresyjnych w nurkowaniu wysokogórskim jeśli ciśnienie atmosferyczne wynosi 0,5 at ?
ojojoj to sie narobilo w czasie mojej nieobecnosci...
Oczywiscie w pytaniu Rysia jak zwykle jest podstep.
Ale... dzialajac pod presja przeciwnikow uszczegolowiania strategii dekompresyjnych osoby powaznie zainteresowane tematem zapraszam na odpowiednie szkolenia.
A specjalnie dla zwolennikow deklaruje przygotowanie czytelnego materialu na temat Minimum Deco Juz wkrotce...
POzdrawiam wszystkich, niezaleznie od tego czy sa mi wdzieczni czy na mnie wk.u ...no wlasnie
$$ [Usunięty]
Wysłany: 21-07-2008, 09:10
majki napisał/a:
Oczywiscie w pytaniu Rysia jak zwykle jest podstep.
Oczywiście, na tym pytaniu poległ znany polski ekspert hiperbaryczny.
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach Nie możesz załączać plików na tym forum Nie możesz ściągać załączników na tym forum
Administrator FORUM-NURAS uprzejmie informuje, że nie ponosi odpowiedzialności i w żaden sposób nie ingeruje w treść wypowiedzi umieszczanych przez użytkowników na Forum.
Zastrzega sobie jedynie prawo do usuwania i edytowania, w ciągu 24 godzin, postów o treści reklamowej, sprzecznej z prawem, wzywających do nienawiści rasowej, wyznaniowej, etnicznej
czy tez propagujących przemoc oraz treści powszechnie uznanych za naganne moralnie, społecznie niewłaściwe i naruszających zasady regulaminu.
Przypominam, że osoby zamieszczające opinie, o których mowa powyżej, mogą ponieść za ich treść odpowiedzialność karną lub cywilną.
Serwis wykorzystuje pliki cookies, które są zapisywane na Twoim komputerze. Technologia ta jest wykorzystywana w celach funkcjonalnych, statystycznych i reklamowych. Pozwala nam określać zachowania użytkowników na stronie, dostarczać im odpowiednie treści oraz reklamy, a także ułatwia korzystanie z serwisu, np. poprzez funkcję automatycznego logowania. Korzystanie z serwisu Forum-Nuras przy włączonej obsłudze plików cookies jest przez nas traktowane, jako wyrażenie zgody na zapisywanie ich w pamięci urządzenia, z którego korzystasz.
Jeżeli się na to nie zgadzasz, możesz w każdej chwili zmienić ustawienia swojej przeglądarki. Przeczytaj, jak wyłączyć pliki cookie i nie tylko